De bevoegdheden van de burgemeester

De burgemeester staat aan het hoofd van het gemeentelijk bestuur. Zij is het eerste aanspreekpunt van de gemeente. In de eerste plaats treedt de burgemeester op als voorzitter van het college van B&W en van de raadsvergadering. Als voorzitter van de raadsvergadering heeft de burgemeester geen stemrecht, als voorzitter van de collegevergadering wel.

Verder heeft de burgemeester een eigen verantwoordelijkheid op het gebied van de openbare orde en handhaving in de gemeente. Dit betekent dat de burgmeester de leiding heeft over de politie en brandweer. Sinds 1993 is er per regio één burgemeester die met de leiding is belast. De andere burgemeesters worden er wel bij betrokken maar zijn op grotere afstand geplaatst.

De burgemeester heeft regelmatig het zogenaamde driehoeksoverleg. Het Openbaar ministerie in de persoon van een Officier van Justitie en de regionale korpsbeheerder van de politie worden door de burgemeester betrokken bij het bepalen van het beleid van de politie in de gemeente. Hier wordt bijvoorbeeld afgesproken wat er moet gebeuren als er een ramp plaatsheeft. Ook wordt besloten waar de politie meer of minder aandacht aan schenkt, bijvoorbeeld diefstal en huiselijk geweld of vandalisme en verkeersovertredingen.

De benoeming van de burgemeester

De burgemeester wordt benoemd (of herbenoemd) door de Kroon (lees regering) voor een periode van zes jaar. Het is gebruikelijk dat er een vertrouwenscommissie van raadsleden wordt geraadpleegd om tot een keuze van een burgemeester te komen. Deze commissie kan kandidaten beoordelen en doet daar vertrouwelijk verslag van aan de Commissaris van de Koningin. De Commissaris (één per provincie) raadpleegt de vertrouwenscommissie en doet een aanbeveling aan de regering. Bij herbenoeming van een burgemeester kan de raad zijn oordeel over het functioneren van de burgemeester aan de commissaris geven. Dit gebeurt voordat de Commissaris een voorstel doet over de herbenoeming. Net zoals raadsleden en wethouders is ook de burgemeester verplicht om zijn of haar nevenfuncties openbaar te maken. Het is van belang om belangenverstrengeling te voorkomen.